Hesapsal

Fon Analizi Metodolojisi

Bu sayfada fon analizi bölümündeki tüm metriklerin tanımı, formülü ve veri kaynağı açık olarak belgelenir.

Veri kaynakları

  • Fon fiyatları ve fon bilgileri: TEFAS (Türkiye Elektronik Fon Alım Satım Platformu, Takasbank). Günlük birim pay fiyatları, fon büyüklüğü, yatırımcı sayısı.
  • TÜFE: TÜİK Tüketici Fiyat Endeksi (2025=100 tabanı), TCMB EVDS üzerinden, aylık.
  • USD/TRY: TCMB gösterge satış kuru, günlük.
  • Risksiz getiri: BIST TLREF Endeksi (kapanış), günlük.

Hafta sonu ve resmî tatillerde fon fiyatı oluşmaz; kur serilerinde boşluklar son bilinen değerle ileri taşınır (forward-fill).

Dönem getirileri (nominal)

R = P_son / P_baş − 1 — dönem başı takvim bazlıdır (1 ay = bir önceki ayın aynı günü); o gün fiyat yoksa bir önceki iş günü kullanılır. Yılbaşından (YTD) getiri, önceki yılın son iş günü kapanışına göredir.

5 yıllık dönem için sınır kuralı: Fiyat verisi tam 5 yıl geriye gittiğinden, 5Y dönem başlangıcı serinin ilk gözleminin en fazla 7 gün önüne düşerse ilk gözlem başlangıç kabul edilir. Olası sapma 5 yıllık dönemde en çok 7 gündür ve tabloda ayrıca işaretlenmez.

Reel (TÜFE'den arındırılmış) getiri

R_reel = (1 + R_nominal) / (1 + π) − 1

Burada π, dönem başı ve dönem sonu tarihlerin ait olduğu ayların TÜFE endeks değerlerinin oranıdır (günlük seriye interpolasyon yapılmaz). İçinde bulunulan ayın TÜFE'si henüz açıklanmadıysa son açıklanan ay kullanılır — reel getiriler son açıklanan TÜFE'ye kadar hesaplanır.

USD bazlı getiri

R_usd = (P_son / K_son) / (P_baş / K_baş) − 1K, ilgili günün TCMB USD/TRY satış kurudur (boş günlerde forward-fill).

Risk metrikleri (son 252 iş günü)

  • Volatilite: günlük logaritmik getirilerin standart sapması × √252.
  • Sharpe: (R_fon − R_rf) / volatiliteR_rf, TLREF endeksinin aynı dönemdeki birikimli getirisi.
  • Sortino: payda yalnızca günlük MAR'ın (günlük TLREF getirisi) altında kalan getirilerin aşağı-yönlü sapmasıdır.
  • Maksimum düşüş (MDD): birikimli seride tepeden dibe en derin yüzde kayıp. 5Y MDD için dipten önceki tepe değere dönene kadar geçen iş günü sayısı ayrıca verilir.
  • Calmar: 1 yıllık getiri / |1 yıllık MDD|.

Asgari gözlem kuralı: bir metrik için pencerenin en az %90'ı kadar gözlem gerekir (1Y için 227 iş günü); altındaysa metrik boş bırakılır ve sayfada "kısa geçmiş" rozeti gösterilir. Uydurma değer yazılmaz.

Risksiz getiri tercihi: TLREF endeksi

Risksiz getiri temsilcisi olarak BIST TLREF Endeksi (Türk Lirası Gecelik Referans Faiz Oranı endeksi, kapanış) kullanılır. Gerekçe: gecelik bileşik bir endeks olduğundan herhangi bir dönemin risksiz getirisi doğrudan endeks oranından hesaplanır; günlük frekansı Sharpe/Sortino'nun günlük MAR ihtiyacıyla birebir örtüşür ve piyasa temelli resmî bir referanstır. (KYD repo endeksleri TCMB EVDS'te yayımlanmadığından işlevsel eşdeğeri olan TLREF endeksi tercih edilmiştir.)

Enflasyonu yenme oranı

Son 5 yıl içindeki her iş günü için o güne biten 252 iş günlük (≈1 yıl) pencerenin reel getirisi hesaplanır; enflasyonu yenme oranı, bu pencerelerin yüzde kaçında reel getirinin pozitif olduğudur. Tek dönemlik getirinin yanıltıcılığına karşı fonun enflasyon karşısındaki istikrarını gösterir.

Kategori persentili ve pasif fonlar

Persentil, yalnızca aynı kategorideki aktif fonlar arasında 1 yıllık nominal getiriye göre hesaplanır (100 = en üst dilim). Kapanan/birleşen fonların verisi silinmez; sayfaları "Bu fon artık işlem görmüyor" bandıyla erişilebilir kalır ancak sıralamalara girmez (survivorship yanlılığı önlemi).

Veri kalitesi ve anomaliler

Günlük fiyat değişimi %25'i aşan günler "veri anomalisi" olarak işaretlenir (pay bölünmesi veya veri hatası olabilir). Bu günler grafiklerden gizlenmez ve otomatik düzeltme yapılmaz; fon sayfasında rozetle belirtilir.

Güncelleme takvimi

  • 21:30 (TSİ): günün fiyatları ve fon bilgileri çekilir.
  • 07:00: doğrulama çekimi — TEFAS'ın geriye dönük düzeltmeleri yakalanır.
  • 07:30: tüm metrikler yeniden hesaplanır.
  • Pazar 02:00: son 30 günün tutarlılık taraması.

Fon sayfaları 6 saatte bir, kategori sıralamaları saatte bir tazelenir. Her sayfanın altında son veri tarihi açıkça yazılır.

Kapsam ve sınırlamalar

  • Kapsam: TEFAS'ta işlem gören menkul kıymet yatırım fonları (emeklilik fonları kapsam dışıdır).
  • Fiyat geçmişi son 5 yıldır; daha uzun pencereler sunulmaz.
  • Portföy varlık dağılımı verisi şu an sunulmamaktadır.
  • Fon büyüklüğü ve yatırımcı sayısı yalnızca güncel gün için mevcuttur.

Bu sayfadaki veriler TEFAS kaynaklı olup yalnızca bilgilendirme amaçlıdır; yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Yatırım danışmanlığı hizmeti, yetkili kuruluşlarca kişilerin risk ve getiri tercihleri dikkate alınarak kişiye özel sunulmaktadır. Burada yer alan veri ve analizler genel niteliktedir ve mali durumunuz ile risk-getiri tercihlerinize uygun olmayabilir. Yalnızca bu bilgilere dayanarak yatırım kararı verilmesi beklentilerinize uygun sonuçlar doğurmayabilir. Geçmiş performans, gelecek dönem getirisinin göstergesi değildir.